Verschillende instanties publiceerden onlangs een Social Media Protocol voor scholen. Opvallend en betreurenswaardig aan deze protocollen is de negatieve insteek ten aanzien van sociale media. Maar erger nog, er lijkt ook geen enkele visie achter te zitten.
Begin november kwam CNV Onderwijs met een protocol “met als doel de dialoog over het gebruik ervan op gang te brengen en een handreiking te bieden voor meer duidelijkheid in het grijze gebied tussen binnen- en buitenschools mediagebruik”.
De Besturenraad merkte dat er veel reacties kwamen op het CNV protocol en concludeerde “dat schoolbesturen op het gebied van sociale media behoefte hebben aan een duidelijk en praktisch protocol dat tegemoetkomt aan de dagelijkse praktijk op school”. Het kwam daarom met een eigen protocol, want “Het is voor een schoolbestuur immers van primair belang dat er op school een goed en veilig onderwijsklimaat heerst”.
Beide protocollen slaan naar ons idee op twee fundamentele punten de plank mis:
1. Of een school met een social media protocol moet werken is afhankelijk van de visie van een school op sociale media.
2. Mocht een school vanuit de visie kiezen voor het voeren van een protocol, stel deze dan op met een positieve insteek.
1. Visie
De start van het inzetten van social media door een school moet beginnen met een visie. Het ontbreken van een visie op social media bij het uitvaardigen van een social media protocol is als het instellen van eenrichtingsverkeer in een grote stad zonder na te denken of iedere bewoner nog wel op zijn bestemming kan komen (maar hij wordt vervolgens wel beboet als hij de verkeerde straat inrijdt).
Start met een visie dus. Een mooie definitie van visie in dit kader is “Een inspirerend toekomstbeeld”. Een schoolbestuurder moet zich eerst de vraag stellen “Welk inspirerend toekomstbeeld heb ik voor mijn school?”. Vervolgens moet de school zich bedenken op wie het toekomstbeeld van toepassing is. Daarna pas volgt de vraag of (en zo ja, hoe) social media daarin een rol kan spelen.
Drie social media pijlers voor de school
Het gebruik van social media door scholen is gestoeld op 3 pijlers. Hierbij is het niet nodig om iedere pijler (direct) invulling te geven.
- Profilering
Hoe kan social media ingezet worden om een bijdrage te leveren aan de profilering van de school? - Communicatie
Hoe kan social media ingezet worden om de communicatie met de verschillende doelgroepen in en om de school te versterken? - Curriculum
Hoe kan social media een structurele plek krijgen in het curriculum van de school?
Door na te denken over hoe het ‘Inspirerende toekomstbeeld’ eruit ziet en hoe aan de 3 pijlers invulling gegeven kan worden, wordt een strategie ontwikkeld over het toepassen van social media door en voor de school. Antwoorden op de gestelde vragen zouden tot de volgende strategieën op social media kunnen leiden:
- Leerlingen die de school verlaten zijn sociaal en digitaal vaardig, omdat zij onderwijs hebben genoten in een omgeving waar het mogelijk is te experimenteren met en discussiëren over social media;
- De school wil door middel van social media de ouderparticipatie op school vergroten door hen een omgeving te bieden die het voor hen eenvoudig en toegankelijk maakt de ontwikkeling van hun kind te volgen en met de school en ouders te communiceren;
- Leerkrachten lopen voor de leerlingen uit in het ontwikkelen van vaardigheden om social media in te zetten ten behoeve van de leerprestaties. Zij worden hierin door de school gefaciliteerd en getraind.
2. Positieve insteek
Het tweede punt waar de social media protocollen van het CNV de Besturenraad de mist in gaan, zoals zoveel initiatieven die ontstaan op het gebied van social media en onderwijs/kinderen, is de negatieve insteek. Termen als “beschermen tegen de mogelijke negatieve gevolgen van de sociale media”, “maatregelen bij digitale overtredingen”, “Don’ts”, ”niet toegestaan” en “neemt de onderwijsinstelling passende maatregelen” voeren de boventoon. Het protocol van de Besturenraad wijdt zelfs een hele alinea aan “Sancties en gevolgen voor medewerkers en leerlingen”.
Er wordt niet gesproken over de mogelijkheden van social media voor de school, hoe het de leerprestaties kan verbeteren of het contact met de ouders kan versterken of de communicatie binnen de school vorm kan geven. Wilfred Rubens schreef het deze week al in zijn blog “Het is een oude pedagogische regel dat je beter kunt benadrukken wat wel mag, dan wat niet mag of verboden is. Het modelprotocol benadrukt vooral wat niet is toegestaan.”
Tijd voor een positieve insteek dus!
Denk mee! Positief Social Media Protocol voor Scholen
Speciaal voor scholen met een visie op sociale media wil Social Media Wijs een Positief Social Media Protocol voor Scholen opstellen. En in plaats van dit zelf van A-Z te bedenken, lijkt het ons beter passen om dit met elkaar te doen. Wij zijn dus zeer benieuwd naar jullie input op dit onderwerp. Lever je input aan door te reageren op dit bericht (vergeet niet je naam te vermelden) of via e-mail.
Het lijkt ons mooi om voor de Kerst alle input te verzamelen, dan maken wij in de vakantie een Positief Social Media Protocol voor Scholen. De eerste aanzet komt van ons, wie volgt?
Het Positief Social Media Protocol is inmiddels een feit: http://socialmediawijs.nl/2012/01/17/social-media-rules-positief-social-media-protocol-een-feit/
Erg bedankt voor alle input, dit was zeer waardevol!
Thijs van de Reep en Linda Vonhof
Social Media Wijs
2. Berichtgeving (social media) heeft tot doel positieve informatie te verspreiden over de (activiteiten) van de school of organisatie
Goed om uit te gaan van positieve regels.
Een algemeen media protocol opstellen lijkt me niet handig: er zal zeker een protocol voor basisonderwijs, voortgezet onderwijs, beroeps onderwijs en HBO/universiteiten moeten komen.
Je hebt natuurlijk genoeg overlappingen, maar ook duidelijke verschillen.
Ik werk in het basisonderwijs. Kinderen zitten op hyves (ook al hele jonge kinderen vanaf groep 4) kinderen twitteren vanaf groep 7.
Wat is het mobieltjesbeleid op de basissschool. Meestal is het beleid dat de lln. de mobieltjes niet mee mogen of in moeten leveren bij de groepsleerkracht. Er zijn nog weinig of geen lessen met mobieltjes te vinden. (je hebt dan sowieso eigenlijk een smartphone nodig)
Er zijn scholen, maar ook groepen in de scholen die een hyves account hebben; de scholen kiezen er dan bewust voor om met elkaar te communiceren via social media. Dit kunnen heel leuke en verantwoorde projecten zijn.
Verder zullen de leerkrachten/directie er voor kunnen zorgen dat bijv. via twitter hun school in de picture komt te staan en dat ouders op die manier heel snel op de hoogte kunne worden gebracht en gehouden van acties, veranderingen , nieuws etc. met de mogelijkheid te reageren. Hoe reageer je? positief natuurlijk, anders maak je maar een afspraak na schooltijd.
de website van de school is trouwens meestal he startpunt van de communicatie.
Ik stap wat later in deze discussie, maar vind dat negatief of positief geen juiste benamingen zijn. Allereerst zal een definitie van internet ( en dus ook de social media) en wat voor effect het op de wereld heeft duidelijk moeten zijn.
En dat is in mijn ogen dat Internet een vlucht heeft genomen na zijn oorspronkelijke wens in implicatie, een terrein is geworden van mensen die er geld aan willen verdienen en mensen die het een vrij medium willen laten zijn waar eenieder zijn of haar mening/standpunt of wat dan ook kwijt kan. Deze strijd is dagelijks aan de gang zonder dat gemiddelde burgers ervan kennis hebben of hun mening kunnen laten doordringen aan degenen die er geld aan willen verdienen. Beiden hebben gelijk!
Internet is dan ook van niemand en uren en jarenlange twisten over geld zijn al jaren aan de gang!
Ik kan slechts voor mijzelf praten en concluderen dat het bedrijfsleven er belang bij heeft dat elke wereldburger internet moet hebben omdat ze er belang bij hebben ( geld verdienen) en de wereldburger die erbij betrokken wordt ( hetzij gewild of onbedoeld economisch getrokken!) een andere kijk heeft maar wel in de wensen tot vrijheid voorzien worden door de marketing truucs van…!
Voor mij persoonlijk is internet een rivier waar alle informatie ter wereld is te vinden en waar voor en nadelen aan kleven. Zo ook aan de social media. Al ben ik de eerste die toegeeft dat ik in een wereld ben grootgebracht waar internet nog niet echt bestond en communicatievormen vooral via menselijk contact werd uitgedacht alsook in zakelijke zin.
Er zijn sites die social media propageren/ beschikbaar stellen vanwege het doel geld verdienen en er zijn erbij die vanuit een idealogisch standpunt ontstaan zijn. En dan zwijg ik maar over de sites die idealogisch begonnen zijn maar vanwege succes ( en dus tegelijkertijd geldgebrek dat financieel te blijven ondersteunen) toch weer eigenlijk commercieel zijn.
Onze kinderen, en dus de toekomst wat de wereld betreft zijn opgegroeid met internet. Deels door de commercieele belangen en deels omdat de ouders ook interesse kregen en deel gingen nemen aan het fenomeen. Terwijl de een het heeft geleerd zijn de anderen ermee opgegroeid.
Voor mij komt het in de basis erop neer hoe we als wat ouderen leren aan de jeugd om te gaan ermee! En daar is al het verschil tussen ‘het geleerd’ hebben en het ‘ermee opgegroeid’ zijn.
Een verschil dat mijnerzijds alleen opgelost kan worden als we naar basis communicatie kijken! En basis communicatie is voor mij de communicatie die overblijft als we helemaal NIETS meer hebben! Geen electriciteit, geen computers en niets! Misschien een communicatie die de lezer van deze communicatie niet voor mogelijk houdt, maar moeder natuur en geschiedenis (oorlogen en zo) hebben aangetoond dat dit soort zaken kunnen gebeuren. Conservatief? Ja! Kgeef het toe, al tonen cijfers aan dat katastrofen nooit aangekondigd komen!!
Ik denk dat we wat betreft de jeugd en toekomst van de wereldbevolking moeten gaan werken op wat het individu zelf weet en heeft geleerd!
En inhoudelijke kennis is allen mogelijk als een individu zelf heeft ervaren en ondervonden wat het probleem is. Hierbij niet rekenend op de mogelijkheden die digitaal en dus via middelen ( want internet is een door mensen bedacht middel) mogelijk zijn, maar gebaseerd moet zijn op wat kan je als individu betekenen als je op jezelf bent aangewezen!!
Om dit niet te lang te maken ( discussie over mijn meningen ja of nee!) en zou ik wat betreft scholen het volgende willen bepleiten in willekeurige volgorde:
1- Meer werk maken van vakken als communicatie e.d ( voor leraren en leerlingen)
2- Scholen via afspraken social media gebruiken om zichzelf te promoten en betrokkenheid van ouders te vergroten.
3- Leerlingen verbieden (tijdens lesuren) gebruik te maken en leraren beter te instrueren omtrent het gebruik van leerstof inzake internet tijdens lesuren en daarna! ( testen en controleren van)
Leraren en scholen moeten meer effort leveren om de leerlingen zelf te kunnen ervaren en ondergaan van een leerstof.
En dat alles als zich ooit de situatie voordoet dat we niets meer aan luxe hebben en elk individu op zichzelf is aangewezen om te kunnen overleven. Communicatie is een daarvan en misschien wel de belangrijkste naast fysiek gebruik.
Jan Brand
Vanuit Society30 hebben we “social media richtlijnen” neergezet voor organisatie, inclusief onze eigen clubs: die mag iedereen gebruiken, check http://tinyurl.com/7q7l5lp
Wat fijn dat er meer mensen zijn die vinden dat je vanuit visie en positieve invalshoek naar (social) media in het onderwijs kijken.
Ik ben van mening dat een ‘protocol’ al gauw neigt naar wat niet mag. De Rijksoverheid heeft ‘richtlijnen’ opgesteld en die gaan stuk voor stuk uit van de gedachte dat je als ambtenaar in (social) media als ambassadeur handelt. De rode draad in deze richtlijnen is ‘handel met gezond verstand’.
Volgens mij zijn die (slechts vier) richtlijnen prima naar het onderwijs te vertalen.
In een blog voor socialmedia.nl heb ik het protocol van het CNVo vergeleken met de richtlijnen van de Rijksoverheid. Zie: http://www.socialmediasocialmedia.nl/strategie/nieuws/tools/events/workshops/training/hr/media/2011/11/10/innovatie-in-de-kiem-gesmoord-gij-zult-niet-twitteren-zonder-toestemming-2/
Daar is ook een volledig overzicht van die richtlijnen van de Rijksoverheid te lezen.
wij hebben al een protocol, deze hebben wij het gezonde verstand policy genoemd. 1 onderdeel hier uit is:
2.
Houd er rekening mee dat je in je communicatie geen informatie verspreidt over derden die daar geen toestemming voor hebben gegeven. Dit gaat specifiek ook om informatie over ouders/leerlingen en zelfs het feit dat je voor bepaalde ouders/leerlingen werkt. Bedenk dat steeds meer toepassingen(zoals Foursquare, maar ook b.v. Twitter) je locatie meesturen en beschikbaar maken voor derden en dat je daarmee dus ook informatie over ouders/leerlingen onbedoeld kunt communiseren
1. moedigt leerlingen aan om tijdens de lessen actief gebruik te maken van sociale media voor het leerproces, tenzij de leerkracht expliciet vraagt de gebruikte devices te ‘parkeren’.
Wie volgt?